منتظران مهدی (شیعیان ضد ماسون)
مذهبی و تاریخی و فرهنگی
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: ضد ماسون - یکشنبه ۱۸ تیر ۱۳٩۱

حضرت شهربان مادر امام سجاد (ع)

 با رجوع به منابع مختلف شیعه و سنى درمى‏یابیم که از میان ائمه شیعى بیشترین اختلاف درباره نام مادر امام سجاد (ع) وجود دارد تا جایى‏که برخى از محققان با استفاده از منابع مختلف چهارده نام و برخى دیگر تا شانزده نام براى مادر آن حضرت (ع) ذکر کرده‏اند. مجموع این نام‏ها چنین است:


1. شهربانو، 2. شهربانویه، 3. شاه زنان، 4. جهان شاه، 5. شه زنان، 6. شهرناز، 7. جهان بانویه، 8. خولة، 9. برّة، 10. سلافة، 11. غزالة، 12. سلامة، 13. حرار، 14. مریم، 15. فاطمة، 16. شهربان.


با آنکه در منابع تاریخى اهل سنّت بر روى نام‏هایى چون سلافة، سلامة، غزاله بیشتر مانور داده شده است، اما در منابع شیعى و به خصوص منابع روایى آنها، نام شهربانو بیشتر مشهور شده است. بنا به نوشته برخى از محققان:

 اولین بار این نام در کتاب هبائر الدرجات محمد بن حسن صفار قمى (متوفى 290 ق) دیده شده است. بعدها محدّث معروف شیعى یعنى کلینى (م 329 ق) روایت همین کتاب را در کتاب کافى آورد. بقیه منابع یا از این دو منبع بهره گرفته و یا آنکه روایاتى ضعیف و بدون سند معتبر را در نوشته‏هاى خود آورده‏اند.


در این روایت چنین آمده است:

 (چون دختر یزدگرد را نزد عمر آوردند، دوشیزگان مدینه براى تماشاى او سر مى‏کشیدند و چون وارد مسجد شد، مسجد از پرتوش درخشان گشت. عمر به او نگریست، دختر رخسار خود را پوشید و گفت:

 اف بیروج بادا هرمز (واى، روزگار هرمز سیاه شد)

 عمر گفت:

 این دختر مرا ناسزا مى‏گوید و بدو متوجه شد امیرالمؤمنین (ع) به عمر فرمود:

 تو فارسی نمیدانی.

 عمر قصد فروش او را کرد .

 امیر المومنین علی(ع) فرمود:

تو این حق را ندارى،  و فروش دختران پادشاهان جایز نیست به او اختیار ده که خودش مردى از مسلمانان را انتخاب کند و در سهم غنیمتش حساب کن. عمر به او اختیار داد.

 دختر بیامد و دست خود را روى سر حسین (ع) گذاشت. امیرالمؤمنین على (ع) به او فرمود:

نام تو چیست؟

 گفت:

جهان شاه.

حضرت فرمود:

بلکه شهربانویه باشد.

سپس به حسین (ع) فرمود:

 اى اباعبدالله از این دختر بهترین شخص روى زمین براى تو متولد مى‏شود و على بن الحسین (ع) از او متولد گشت.

  آن حضرت (امام سجاد) را ابن الخیرتین (پسر دو برگزیده) مى‏گفتند زیرا برگزیده خدا از عرب هاشم بود و از عجم فارسى.

درباره نسب مادر امام سجاد (ع) نیز منابع متقدم تاریخى و روایى دچار اختلاف گشته‏اند. برخى مانند یعقوبى (متوفى 281 ق)، محمد بن حسن قمى، کلینى (متوفى 329 ق)، محمد بن حسن صفار قمى (متوفى 290 ق)، شیخ صدوق (متوفى 381 ق)و شیخ مفید (متوفى 413 ق)او را دختر یزدگرد دانسته‏اند، هر چند در نام او اتفاق نظر ندارند.
این نسب تقریباً در میان منابع متأخر به عنوان یک شهرت فراگیر جاى خود را باز کرده است به گونه‏اى که میدان اظهار وجود براى دیدگاه‏هاى مخالف نگذاشته است.

 عدم حضور مادر امام سجاد (ع) در کربلا

 در این باره باید بگوییم که تقریباً تمام منابع متقدم شیعى- که به زندگانى مادر امام سجاد (ع) پس از اسارت پرداخته‏اند- چنین نگاشته‏اند:

 ( او در هنگام تولد امام (ع) در همان حالت نفاس از دنیا رفت. )

و نیز چنین گفته‏اند:

 (یکى از کنیزان حضرت على (ع) به عنوان دایه او به بزرگ کردن او پرداخت و مردم خیال مى‏کردند که او مادر امام (ع) است و بعد از آنکه آن حضرت او را شوهر داد، فهمیدند که او دایه امام (ع) بود، نه مادر او. )


بنابراین، قطعاً از دیدگاه منابع معتبر، حضور مادر امام (ع) در کربلا منتفى است حال با هر نام و نسبى که مى‏خواهد باشد.

 مرقد بى‏بى شهربانو

 از مطالب قبل و اثبات عدم حیات مادر امام (ع) بعد از تولد امام (ع) خود به خود این موضوع روشن مى‏شود. همچنین از سوى محققان معاصر با دلایل قطعى ثابت شده است که بقعه بى‏بى شهربانو- که در کوهستان شرق رى معروف به کوه بى‏بى شهربانو پدیدار است- هیچ ربطى با مادر امام (ع) ندارد و بنایى است که در قرون بعدى ساخته شده است. چنان‏که تاریخ ساخت صندوق منبت کارى آن سال 888 ق را نشان مى‏دهد و درب منبت کارى آن کار عهد صفوى است و الحاقاتى از هنر دوره قاجاریه دارد.

عدم ذکر چنین بقعه‏اى در آثار شیخ صدوق( که خود سالیان دراز در رى مى‏زیسته و به آن آشنایى کامل داشته)مؤید دیگرى بر عدم وجود این بقعه در قرن چهارم و در زمان شیخ صدوق (متوفى 381 ق) است.

دیگر نویسندگانى هم که به ذکر احوال عبدالعظیم حسنى و شخصیت‏هاى بزرگ مدفون در رى پرداخته‏اند، نامى از چنین بقعه‏اى نبرده‏اند.

این احتمال وجود دارد که در قرون بعدى زنى پارسا با نام شهربانو در این مکان دفن شده و با گذشت سالیان، مردمان آن سامان او را با مادر امام سجاد (ع)(که در آن زمان مشهور به شهر بانو بوده) اشتباه گرفته‏اند و یا برخى این اشتباه را در زبان مردم انداخته و با انگیزه‏هایى به تقویت آن پرداخته‏اند.

 

 

 

نویسندگان وبلاگ:
کدهای اضافی کاربر :


>